پاسەوانەیل رەسانایەتی.. چوین کرمانشان و ئیلام بوینە قەڵای پاراستن زوان کوردی؟
فاتیمە سەڵاح ئەرکەوازی/ زوان تەنیا ئامرازیگ ئەرا قسەکردن نییە، بەڵکم دەنگ روح و ئاوێنەی مێژوو و ناسنامەی نەوڕیاگ گەلیگە، هنای وە هویردی گوشگرید لە ئاواز قسەی مەردم دیار کرمانشان و ئیلام و ناوچەیل تر خوەرهەڵات، جویر ئەوەسا لە کیەنی ئاو زوڵاڵیگ مێژوو ئاو بنوشید، هەر زوی هەس وە زەقبوین وشەی بیگەرد و گەوهەردار شیوەزار کوردی خوارگ کەێد، وشەگەلیگ کە دویای سەدان ساڵ لە زەوروزەنگ هێمانگ جویر لوتکە کویەیل سەرکەش زاگروس و مانێشت و داڵاهوو وە سەربەرزی و نوویی مەننە.
ئێ وەردەوامی و رەسەنایەتیە رێککەفت نییە، بەڵکم
نەوەردیگ بیدەنگ و داستان رەنگینیگە مەردم ئێ ناوچە وەگەرد زەمەن تووماری کردیە، هەرچەن لە ناوەندەیل خوەنین ریگە لە پەروەردەی وە زوان داڵگی گیریاس و کۆت و بەن فرەیگ وەبان کلتوور ناوچەگە چەسپیاس، باوجی خواست و دوسداشتن مەردم ئەرا زوانەگەیان زەنگ وە گشت ئەو دیوارەیل بردیە و ڕمانیە ریگە نەداس ئاگر وشە رەسەنەیل کوڕەوبوون.
داڵگەیل کرمانشان و ئیلام یەکەم مەکتەو نیشتیمانن زوان شیرن کوردی لەری سووز داڵگەیلەو چنریەن وە شیوەی مەتەڵ، و پەن و حیکایەت و لوڕە و لایلایەیل لە باوانەو ئەرا نەوە لەدویای نەوە وەبی وسیان وەردەوام بویە، داڵگەیل بوینەس پاسەوان راسکانی وشە رەسەنەیل و ریگە نەدانس چەم زوان داڵگیان هشکەوبکەێد.
لەلایگتریش سامان بیپایەن ئەدەب و فۆلکلۆر رۆل گەپیگ دیە، ژینگەی فەرهەنگی ئێ ناوچەیلە وە ئاواز فۆلکلۆر و شیعر کلاسیک و دەقە پیرۆزە دێرینەیل دەولەمەن کریاس. ئێ پاشخان وەپێزە جویر کیەنی ئاو زوڵاڵ، هەمیشە فەرهەنگ وشەی ناوچەگە ئاو داس و وەرگریی لە شیوانن زوانەگە کردیە.
لەی ساڵەیل دویاییە، نەوەیل نوو و توێژەرەیل ناوچەگە وە ئاگاداری قویڵیگ هاتنەسەو مەیدان، توومارکردن فەرهەنگ وشەیل، خزمەتکردن شیوەزار کوردی خوارگ لە ری دیجیتاڵ میدیا و زەقکردن شانازی وە ناسنامەی زوانی، بویە بزووتنەوەیگ هاوچەرخ کە روح تازە کردە وەر وشەیل کوەنە.
ئێ تەقەلای بیوینەی کوردەیل کرمانشان و ئیلام ئوشنەپیمان: زوان کوردی تەنیا لەبان کاغەز فەرمی یا لە ناوەند ئەکادیمی ژیان نیەکەێد، بەڵکم ریشگ راسکانی زوان لە ناخ دڵ و لەبان زوان مەردمە، تا ئەو وەختە دوسداشتن زوان جویر بەشیگ لەئازادی و هەبوین زنجیر بدەێد هویچ هازیگ نیەتوەنێد دەنگ وشە رەسەنەیل بوڕێد.
پاراستن زوان لە خوەرهەڵات چەسپنەر راسییەگە کە هنای مەردمانیگ زوانەگەی دوس بیاشتوود سەنگەر پاراستن کەلتوورەگەی هەرگیزەو هەرگیز چووڵ نیەکەێد.