هوکارەیل شەپول گەرمای سەخت لە ئەوروپا چەس؟

شەفەق نیوز - وەشوینکەفتن 

خوەنستنیگ جەهانی، ئمڕوو جمعە، ئاشکرای هوکارەیل ئەو شەپول گەرمای سەختە کرد کە دەێدە خوەراوای ئەوروپا.

 لەو خوەنستنە کە تووڕ "وۆرڵد وێزەر ئەتریبیوشن" بڵاوی کردگە لەباوەت زانایەیل کە خوەنستن لەبان وەرپرسیاریەتی شیوانن کەشوهەوایی کە لە چالاکییەیل مرۆییەو کەفنەو لە دیاردە کەشوهەواییە تونەیل کەن، هاتیە کە وتنە پلەیل گەرمی فرە بەرز لە ماوەی رووژ و شەویش "نیمچە مەحاڵ" بۊ لەی ماوە لە ساڵ 1976، کە وەلای خوەیەوە گەرمایگ جیاواز وەخوەیەو دی.

 ئەگەر شەپوول گەرماییگ لەی جۊرە لەو ساڵ دیاریکریاگە رویبیاتاد، ئەوە وە 3.5 پلەی سەدی لە رووژ و 2.4 پلە لە شەو خاستر بۊ، وەپای شمارەیل زانایەیل.

 تیۆدۆر کیپینگ لە زانکۆی "ئیمپریال کۆڵێج" لە لەندەن، کە بەشداری لەی توێژینەوەیلە کردگە، وت: رەسییمنە ئەوە کە لە ماوەی پەنجا ساڵ دۊایی کە گەرمی هەسارەگە 1.1 پلەی سەدی زیای کردگە، ئەگەر شەپوول گەرمییگ جۊر یە وە پلەیگ فرە بەرزەو بۊە.

 کیپینگ، لە ماوەی خستنەڕۊ خوەنستنەگە ئەرا هوکارەیل راگەیانن، دیاری کرد کە شەپوولیگ جۊر یە لە حوزەیران بیجگە لە ئاڵشتکاری کەشوهەوایی دیار نەۊ.

 خوەراوای ئەوروپا یە زیاترە هەفتەیگ پلەیل گەرمی فرە بەرزیگ وەخوەی دۊنێد، وە مدوو بارستەییگ گەورا لە وای گەرم کە سەرچەوەگەی ئەفریقاس.

 فریدیریکە ئۆتۆ لە خود زانکۆگە، دووپات کرد کە ئی دیاردەی کەشوهەواییە نائاسایی نییە، باوجی پلەیل گەرمی وەیجویرەس، وە مدوو ئاڵشتکاری کەشوهەوایی کە سەرچەوەی مرۆییە.

 ئەو زانایەیلە کە لە چەن وڵاتیگ ئەوروپی نیشتەجیین لە توێژینەوەیلیان، پشت وە داتایەیل کەشناسی ئیسە و چەوەڕیکردنەیل رووژەیل ئایندە بەسانە، چۊنکە شەپوول گەرماگە هێمان وەردەوامە، و وەرانەوەری کردنە وەگەرد ئەو داتایەیلە کە لە ساڵەیل 2003 و 1976 توومار کریانە.

 ئی توێژینەوەیلە کە وە خێرایییگ تون ئەنجام دریانە هیچ چەوپیاخشاننیگ لەلایەن توێژەرەیل دەیشتەکییەو وەرنەگردنە، وەپای ئەو ریکارەیلە کە لە چوارچیوەی بڵاوکریایو زانستییەیل کار وەپیان کریەێد، باوجی ئەو ریڕەوە کە پشت وەپی بەسیاگە وەرجە یە خیزان زانستی پەسەنی کردگە، وەپای ئەوەگ وەرپرسەیل لەبان ئی توێژینەوەیلە باسی کردنە.

 شەویل گەرم ئیسە وە سەد جار زیاتر ئەگەر رویداینیان هەس لە وەرانەور ئەوەگ لە ماوەی شەپوول گەرمای پەیمانەیی ساڵ 2003 بۊ، هەرلیوا گەرمای فرە تون لە ماوەی رووژ وە دە جار زیاتر ئەگەر رویداینی هەس، وەپای توێژەرەیل.

 زانایەیل وەرپرسیاریەتی دیاردەی "ئێل نینیۆ" سروشتی دۊرخستنەو کە گەرمی لەبان رۊ زەوی لە ناوڕاس زەریای ئارام ئیستوایی و خوەرهەڵاتی بەرزەو کەێد، کە بوودە مدوو شەپوولەیل هشکەساڵی و لافاوەیل و گەرمای پەیمانەیی لە جەهان، و دیاری کردن کە ئی دیاردە هیچ رۆڵیگ لە شەپوول گەرمای ئیسە نەیرێد.