بەغداد کۆنترۆڵ لەبانیان نەیرێد.. ململانێی هیزەیل لە ناوچەگە هەڕەشەی عراق وە "رخداری ئابووری گەورە" دەێد
شەفەق نیوز - ئەڵگەردان تایبەت
رێباز هوشیارانەی بەغداد لە رەفتارکردن وەگەرد ئاستەنگە ناوخوەیی و هەرێمییەیل وەردەوام نەمەنیەسەو، وەپای ئەوەگ رووژنامەی "زە ناشناڵ" کە وە ئینگلیزی دەرچوود وت: دی کە ساڵەیلیگ لە وەهرەگردن عراق وە ئاشتی و ئابووری و گەشەی ئابووری، شایەت گشتیان بکەفنە رخداری لەوەر لیکەفتە سیاسییەیل ئەرا جەنگ ئەمریکی - ئیسرائیلی وەبان ئیران.
رووژنامەگە کە لە "ئەبوزەبی" دەرچوود لە راپۆرتیگ کە ئاژانس شەفەق نیوز ئەڵگەردانی کرد وت: نەخوازین بەغداد یا نەتوانینی لەبان وەرگردن هەڵوێستیگ یەکلاییکە لە جەنگەگە، شایەت وەو واتە بوود کە توەنێد بوودە نێچیر لایەنە کارا دەسدرویژکارەیل وە شیوەیگ زیایەوبوی لە بانان، و یەیش ئەو چشتەس کە توەنێد بوودە ندوو گلەوداین عراق ئەرا قۆناغیگ کە ناسریەێد وە قەیرانەیل درویژ و بی ئارامی.
راپۆرتەگە دیاری کرد کە سیستەم دەستووری عراقی لە ساڵ 2003ەو، ری وە بڕیگ لە لایەنە کارایەیل داگە کە رۆڵیگ گەورە لە سیاسەتەیل وڵاتەگە بوینن، تایبەت ئەو گرووپەیلە کە هاوپەیمانن وەگەرد ئیران و کە وە ئاستیگ گەورە کۆنترۆڵ ئابووری خوەیان وەرەونوا بردنە و ئیسە وە سەروەخوەییگ دارایی کار کەن.
راپۆرتەگە دیاری کرد کە وەگەرد گرژییە دووارەبویەیل لەناوەین دامەزراوەیل دەوڵەت و ئی گرووپەیلە، بەڵام حکومەتە یەک لەدۊاییەکەیل خوەیان لە رۊوەڕۊبوین راسەوخۆ وەگەردیان دویر خستن، کە رێبازیگە وە شیوەیگ وەردەوام مەنیەسەو، کە بەشداری کرد لە ئارامگردن ماوەیەیلیگ لە میژوو هاوچەرخ وڵاتەگە.
دۊای ئەوەگ یاس ئەو گرووپەیلە کرد کە هاوپەیمانن وەگەرد ئیران مقیەتی خوەیان کەن لە چگن وەرەو جەنگ غەززە، تەنانەت وەگەرد رۊوەڕۊبوین بڕیگیان ئەرا فشار ئەرا ئامانجگردن سامانە ئەمریکی یا ئیسرائیلییەیل، رووشنیش کرد کە ئی گرووپەیلە لە ماوەی ئی جەنگە ئامانجەیل ئەمریکی لە بەغداد و هەرلیوا ئامانجەیلیگ لە هەرێم كوردستان و دەوڵەتەیل کەنداو دانە وەر پەلامار، وەگەرد ئاگرەیل ئەمریکی ئەرا تووڵەسەنین، کە عراق تەنیا دەوڵەتەس لە ناوچەگە کە گشت لایەنەیلە وە شیوەیگ راسەوخۆ کردنەسەی ئامانج.
راپۆرتەگە هەمیش وت: بڕیار بەغداد ئەرا دویرەوکەفتن لە رۊوەڕۊبوین باڵەیل هاوپەیمان وەگەرد ئیران لە گوزەشتە پەیوەندی وە ئەوە نەیرێد کە وە لە ئەوان بیهازترە لەڕۊ سەربازییەو، بەڵکم ئەرا دویرەوکەفتن لە رۊوەڕۊبوینیگ کە ئارامی وەرد تاران بشیونێد، و دویرەوکەفتن لە شیواننیگ ناوخۆیی گەورە، هەمیش لەڕخ ئەوڵ کە بوودە هووکار پارچەبوین لەناو رزەیل دەزگا ئەمنییەیل، هەرچەن ئەوەگ بڕڤگ لە شیکارەیل وتنە: ئی رخەیلە زیایچگن بوینە.
هەرچەن راپۆرتەگە ئەوە وە مەحاڵ دادە قەڵەم، چۊ ئەو جۊرە رۊوەڕۊبوینە پەرە سینێد، بەڵام وە کەمترین مەزەنە نووڕێد کە یە دروسبوین قەیرانقگ سیاسی ناوخۆیی سەخت نزیکەو کەێد کە ساڵەیلیگ ئەرا چارەسەرکردنی خوازێد.
دۊای ئەوەگ راپۆرتەگە باس لە ئاڵووزییەیل پرۆسەی سیاسی و گروسکر6 حکومەت کرد کە لەوەر جەنگەگە دۊا خریا، دیاری کرد کە هەر وەو گرنگیە، مەردم وە شیوەیگ گەورە بەشەو بوینە لە وەڵامدان وڵاتەیلیان ئەرا جەنگ ئیران، لە وەختیگ کە هاووڵاتییەیل لە هەرێم كوردستان وە تونی دژ تیکەڵابوین وسیان، هاووڵاتییەیل ترەک لە بەشەیل ترەک وڵاتەگە وە شیوەیگ سەخت لەبان ئی پرسە بەشەو بوینە.
راپۆرتەگە هەمیش وت: پەیمانەیلیگ لە وەردەس نییە، بەڵام هیچ گومانیگ نییە لەوە کە چینیگ گەورە لە دانیشتگەیل عراق، لەناویانیش بڕیگ لەو گرووپەیلە کە محمد شیاع سودانی سەرۆک وەزیرەیل هەوەجەی وە پاڵپشتییان دیرێد ئەگەر بخوازێد جویر سەرۆک وەزیرەیل گلەو بخوەێد، یا ئەوەسە هاوسووزی وەگەرد ئیران بیاشتوون یا وە ئاشکرا دوژمن ئیسرائیل و ئەمریکا بوون.
وتیش: بەڵگەیلیگ زیای هەن لەبان ئەوە کە چینەیلیگ دیاریکریاگ لە مەردم لەوەر رویداوەیل دۊایی توندترەو بوینە، و لەوەر یە جویلەکردن دژ ئەو گرووپەیلە کە هاوپەیمانن وەگەرد ئیران لە کەشوهەوای ئیسە، جویر خیانەتیگ ئەرا فرەیگ لە عراقییەیل هەژمار کریەێد.
لە وەختیگ راپۆرتەگە نشان دا کە ئی ژینگەی ئەمنی ئاڵشتبوی و خراوترە، باس لە شیوەیگ ناکاوی ئابوورییەگە کرد کە لە ئاسوو دەرکەفێد، کە بڕیار ئیران ئەرا بەسانن گەروو هورمز، ملیارا داهات لە پیشەسازی نەفت عراقی لەکیس دا، و یەیش هەڕەشە لە توانای دەوڵەت کەێد لەبان دایین مووچەیل وە خانەنشینییەیل، هەرلیوا نیشان دا کە عراق تا چەنیگ کاریگەرە وە بەرژەوەنییە ستراتیژییە ئیرانییەیل. راپۆرتەگە زیاتر باس کرد کە "رێباز هەشیارانەی بەغداد دی وەردەوام نییە"، وە رووشنکردن ئەوە کە لە سای ئەگەر نەڕەسین دانوسەنینەیل لەناوەین ئەمریکا و ئیران ئەرا چارەسەریگ هەمیشەیی، "هەردگ هیزەگە دووپات لەبان ئەوە کەن کە دەوڵەتەیل ناوچەگە لایەنگری بکەن، لەناویانیش ئەوانەگ لە ناتەباییە ناوخۆییەیل ناڵن، کە یەیش لەڕاسی لە لوبنان رویدەێد"، و وت: ئەوەگ پەیوەندی وە عراقەو دیرێد، ئەوە ئەمریکا و حکومەت هەرێم كوردستان و بڕیگ لە دەوڵەتەیل کەنداو هاتێ داوا لە بەغداد بکەن ریکارەیلیگ جدی دژوە هیزە هاوپەیمانەیل وەگەرد ئیران جیوەجی بکەێد، و شایەت واشنتۆن پەنا بوەێدە هەڕەشەکردن لە حکومەت عراقی وە سزایەیل ئابووری.
راپۆرتەگە وە پەسەنتر زانست کە ئی گرووپەیلە "رەفتار نێچیرگرانەیان" تونەو بکەن وەخاتر وەرەونوابردن هەڵوێست تاران، و هاتێ لەوەر هەڵوێست نەرم بەغداد گاڵ ویرەدارەو بوین، و لە خود وەخت وتیش: دۊرە حکومەت عراقی کە لەناوەین هەردگ هیزەگە گەمارۆ درياس، بتوەنێد ناگونجیان خوەی لەناوەو چارەسەر بکەێد یا وەرەنگار سیاسەت ئی گرووپەیلە لەبان زەوی راسگانی بوودەو.
راپۆرتەگە لە کۆتایی وت: "لێرە رخداریە یەکلاییکەرەگە دەرکەفێد کە جەنگەگە لەبان عراق دروسی کرد"، کە لە چوارچبوەی ژینگە نووەگە، واشنتۆن هەڵوێست گریمانەیی حکومەتەگە، وە دویرەوکەفتن لە رۊوەڕۊبوین ناوخۆیی فامێد تەنانەت لە بچۊکترین پرسەیل، جویر رازیبوین و پاڵپشتیکردنیگ ئەرا ئیران.
راپۆرتەگە هوشداری دا کە لە ئەگەر رویداین ئەوە، "بایەسە چەوەڕی رۊوەڕۊبوین سەربازی زیاتر لە عراق و کەفتن زیانەیل ئابووری زیاتر بکەیمن".
راپۆرتەگە کۆتایی هاورد و وت: کە عراقییەیل وەرجە چەن مانگیگ دەنگ دان، و ئامادە بوین ئەرا ئەوەگ حکومەتیگ نوو وەرپرسایەتی بگرێدە دەس و وەردەوام بوود لە چەسپانن گەشەپیدان و ئارامی، بەڵام لە جیای ئەوە، دەوڵەتیان ئیسە بویەسە پشتینەیگ لە جەنگ لەناوەین هیزەیلیگ کە هیچ کۆنترۆڵیگ لەبانیان نەیرێد.
