وە سەرپەرشتی نێچیرڤان بارزانی.. دەسوەپیکردن رێوڕەسم راگەیانن یەکخستن هیزەیل پێشمەرگە

شەفەق نیوز - هەولێر

لە بارەگای سەرۆکایەتی هەرێم کوردستان لە هەولێر، ئمڕوو دووشەممە، رێوڕەسم راگەیانن فەرمی ئەرا یەکخستن هیزەیل پێشمەرگە دەس وەپی کرد، وە سەرپەرشتی سەرۆک هەرێم نێچیرڤان بارزانی، جویر فەرماندەی گشتی هیزەیل پێشمەرگە، و بەشداری سەرۆک حکومەت هەرێم مەسرور بارزانی، لە شان جیگر سەرۆک حکومەت و وەزیر پێشمەرگە و شمارەیگ لە وەرپرسەیل، وەگەرد بەشداری نۊنەرەیل لە هاوپەیمان ناودەوڵەتی و دەسەیل دیپلۆماسی، و ئامادەبۊن وەڕێوەبەر نووسینگەی فەرماندەی گشتی هیزە چەکدارەیل عراقی عەبدولئەمیر شەمەری.

 ئی رێوڕەسمە چۊ تاجناننیگە ئەرا رێڕەویگ چاکسازی دریژ، کڵ سەرۆکایەتی هەرێم کوردستان خەوەر دا کە لە 21 ئەیلول/ سێپتەمبەر 2026ەو هیچ هیزیگ لە پێشمەرگە لە دەیشت چوارچیوەی وەزارەت کاروبار پێشمەرگە نییەمینێد، دۊای رەدکردن کۆسپەیل سیاسی و رێکخستن و سەربازی کە ماوەی ساڵەیل گوزەشتە وەرد پرۆژەگە بۊن.

 قۆناغ ئیسە لە پرۆژەی چاکسازی هیزەیل پێشمەرگە و یەکخستنی لە ساڵ 2016ەو دەس وەپی کرد، وە پشتگیری لە هاوپەیمان ناودەوڵەتی، و وە تایبەت وڵاتە یەکگرتگەیل و بەریتانیا و ئەڵمانیا و دەوڵەتەیل ئەوروپی ترەک، و یەکخستن سەرکردایەتی و کۆنترۆڵکردن، و دووارە رێکخستن یەکەیل، و وردبینیکردن میلاکەیل و مووچەیل، و پەرەپیداین سیستەمەیل مەشقپیداین و پڕچەککردن و خزمەتگوزارییەیل لۆجستی لەخوەی گرد.

 پرۆژەگە وە شیوەیگ بنەڕەتی فتراق خستە بان کووتاییهاوردن وە بەشەوبوین لە ناوەین هیزەیل یەکەی 80، کە لەڕوی میژووییەو پەیوەندی وە پارت دیموکرات کوردستانەو دیرێد، و هیزەیل یەکەی 70 سەر وە یەکێتی نیشتمانی کوردستان، و تیکەڵکردنیان لەناو پەیکەریگ سەربازی دامەزراوەیی کە بچوودە ژیر دەس وەزارەت پێشمەرگە لە جیای ناوەندەیل سەرکردایەتی حزبی.

 لە 21 ئەیلول/ سێپتەمبەر 2022، وەزارەت پێشمەرگە و وەزارەت وەرگری ئەمریکی یاداشت لەیەکفامستنیگ واژوو کردن کە وەپەی واشنتۆن پشتگیری هیزەیل لە رۊوەڕۊبۊن رێکخریای داعش و پشتگیریکردن پرۆگرام چاکسازی لەناو وەزارەتەگە نووەو کرد، کە ئەوەیش ئەو میژووەسە کە رێوڕەسم راگەیانن یەکخستن ئمڕوو دۊای رەدبۊن چوار ساڵ هاوەختە وەردی.

 لە دەهەمین رووژ لە ئەیلول ئیسە، وەزیر کاروبار پێشمەرگە شۆڕش ئیسماعیل خەوەر دا لە تەواوبۊن تیکەڵکردن هیزەیل هەردگ یەکەی 70 و 80 و دووارە رێکخستنیان لەناو پەیکەریگ سەربازی کە لیوا و فرقە و فەرماندەیی دوو ناوچەی سەربازی لەخوەی گرێد، لە ژیر سەرکردایەتی و کۆنترۆڵ وەزارەت پێشمەرگە، وە دووپاتکردن دەسوەپیکردن هەردگ فەرماندەییە نووەگە وە ئەرکەیلیان وە شیوەی فەرمی.

پێشمەرگە چەس؟

 وشەی "پێشمەرگە" لە کوردی لە دوو بڕگە پێک تیەێد، "پێش" وە مانای وەرانوەر و "مەرگ" وە مانای مردن، و وە ئاسایی ئەڵگەردان کریەێد ئەرا "ئەوانەگ رۊوەڕۊ مردن بوون" یا "وەردەنگ مەرگ".

 بڵاوبۊن ئی ناوە و پشتپەبەسینی ئەرا نشاندان هیزیگ سەربازی رێکخریاگ گلەو خوەێد ئەرا کۆمار مەهاباد کوردی کە لە ساڵ 1946 لە ئیران راگەیانرییا، و هیزە کوردییەیل سوپاگەی دروس کردن، و لەناویانیش جەنگاوەرەیل بۊن وە سەرکردایەتی سەرکردەی میژوویی کوردی مەلا مستەفا بارزانی.

 پێشمەرگە دەرکەفت چۊ هیزیگ رێکخریاگ ماوەی بزووتنەوەی رزگاریخواز کوردی، و وە تایبەت لەوەخت هەڵسان شۆڕش ئەیلول لە ساڵ 1961 وە سەرکردایەتی مەلا مستەفا بارزانی، وەرجە ئەوەگ دۊای راپەڕین ساڵ 1991 و دروسبۊن دامەزراوەیل هەرێم کوردستان ئاڵشت بوود ئەرا هیزیگ فەرمی کە ئەرک پاراستن هەرێم کوردستان هەڵگرێد.